Connect with us

Zdrowie

Badanie PSA – na czym polega?

Czym jest badanie PSA? W tym artykule dowiesz się jak przebiega, kogo dotyczy i dlaczego jest bardzo ważne.

Karolina Baworowska

Opublikowany

w dniu

Potrzebujesz 3 min. aby przeczytać ten wpis

Aby być pewnym, że stan naszego zdrowia jest prawidłowy, nie wystarczy tylko dobre samopoczucie. Ważne są również badania lekarskie, które w pewnym wieku wydają się być wręcz obowiązkowe. 

Badania PSA to nic innego jak badanie antygenów prostaty. Warto dowiedzieć się, na czym polega badanie PSA, jak przebiega i co ma za zadanie ustalić.

Świat białek i antygenów

PSA to angielski skrót od Prostate Specific Antigen, czyli antygen sterczowy. Zwany inaczej glikoproteiną, antygen ten jest produkowany przez komórki nabłonka gruczołowego prostaty, czyli gruczołu krokowego u mężczyzn. Dzięki PSA, który stanowi swoisty marker przerostu prostaty, lekarze są w stanie zbadać stan gruczołu, a w szczególności jak najwcześniej wykryć nowotwór tego narządu. 

Monitorowanie antygenu PSA wykonywane jest w ramach diagnostyki, ale również pozwala obserwować zmiany u pacjentów z już przerośniętym gruczołem prostaty. Dlatego badanie to jest niezwykle ważne u mężczyzn chcących dbać o swoje zdrowie. Natomiast w momencie przekroczenia lat 40 staje się ono wręcz obowiązkowe i każdy urolog z pewnością zleci je jako element rutynowych badań.

Przebieg ważnego badania 

Badanie PSA polega na laboratoryjnej ocenie próbki krwi pacjenta. Niestety, aby wyniki były jak najdokładniejsze, wiąże się ono bezpośrednio z badaniem prostaty przez odbytnicę. To to, czego panowie wstydzą się najbardziej. A jednak to właśnie całościowy proces pozwolili na jednoznaczną ocenę oraz na dalsze działania w przypadku raka prostaty. 

Trzeba dodać, że badanie PSA nie wchodzi w zakres badań przesiewowych. Często sam zwiększony poziom PSA nie oznacza raka prostaty. Jednakże w przypadku wykrycia przerostu gruczołu krokowego, antygen PSA oraz jego ilość pozwala określić dalsze działania w celu poprawnego leczenia.

Badanie PSA zaczyna się od pobrania krwi żylnej. Następnie za pomocą specjalnych metod laboratoryjnych krew jest badana, a wszelkie odczyty analizowane. Przyjmuje się, że norma antygenu PSA wynosi 4,0 ng/ml. Teraz wszystko polega na tym, aby jak najlepiej przeprowadzić proces różnicowania pomiędzy rozrostem gruczołu krokowego przebiegającym w łagodny sposób a złośliwą formą raka. Następuje wtedy oznaczenie stężenie tzw. wolnej formy PSA. 

I tak u pacjentów cierpiących na złośliwe formy zmian, wolne PSA będzie charakteryzowało się niskimi poziomami. Z kolei chorzy z łagodnym rozrostem prostaty wykazują wyższe poziomy wolnego PSA – w tym przypadku więcej niż 25% stężenia całkowitego PSA.

Dobre przygotowanie.

Badanie PSA wymaga pewnego przygotowania się pacjenta, aby analiza jego krwi przebiegła w poprawny sposób. Przede wszystkim pobranie krwi jest zalecane na czczo i najlepiej podczas godzin porannych. Niezwykle ważny jest też dzień poprzedzający badanie. 

Wtedy właśnie należy przede wszystkim unikać tłustych i nazbyt obfitych posiłków. Ważnym jest, aby również wstrzymać się od alkoholu, który będzie obecny w naszej krwi. To samo tyczy się palenia tytoniu. Ze względu na to, że antygen PSA jest produkowany również przez spermę, trzeba również powstrzymać się od seksu dzień przed badaniem, aby nie zwiększać jego poziomu.

Zdjęcie główne: RODNAE Productions/pexels.com

Absolwentka filologii angielskiej i copywriterka z wieloletnim doświadczeniem, która kocha podróże, koty oraz życie poza miastem. Ponadto gra na wielu instrumentach - pełni funkcję basistki, organistki oraz flecistki w różnych projektach muzycznych.

Kliknij by skomentować

Napisz komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Zdrowie

Piwo – co warto o nim wiedzieć?

Piwo to od wieków jeden z ulubionych napojów alkoholowych. Oto fakty, które warto o nim wiedzieć!

Kamil Michaluk

Opublikowany

w dniu

Napój alkoholowy, który był poprzednikiem piwa, pojawił się w dziejach człowieka znacznie wcześniej niż koło, pismo klinowe czy alfabet. Obecnie piwo jest najchętniej spożywanym alkoholem, wiele osób, zwłaszcza mężczyzn, pasjonuje się jego smakiem, interesuje sposobem wytwarzania, a niekiedy marzy o tym, żeby uwarzyć własne. Co powinniśmy o nim wiedzieć?

Piwo w historii

Okazuje się, że napój alkoholowy ze sfermentowanego zboża pito już w czasach neolitu, gdy człowiek zaczął prowadzić osiadły tryb życia. Przypuszcza się jednak, że już w czasach paleolitu mogło dochodzić do spożywania takiego trunku. 

Jakie było pierwsze piwo?

Niewiele wiemy o absolutnych początkach. W Sumerze ok. 3500 lat p.n.e. przyrządzano je prawdopodobnie w ten sposób, że chleb orkiszowy zalewano wodą w glinianych naczyniach. Taki napój był oczywiście mętny. Z czasem wyrabiano większą liczbę różnych rodzajów piw – w tym ciemne i czerwone. W starożytnej Mezopotamii i Egipcie piwo miało znacznie gęstszą konsystencję niż współczesny trunek, zawierało też stosunkowo niedużą ilość alkoholu. Z tego powodu stanowiło ważny element diety. 

Piwo w Polsce

Prawdziwy renesans piwa wiązał się z działalnością klasztorów, które warzyły ciemny i gęsty trunek – niezbyt mocny i doskonale nadający się do tego, żeby uzupełnić dietę. W XII–XIII w. coraz popularniejsze były browary dworskie i miejskie. Piwo miało być tak ważne w jadłospisie Piastów, że książę Leszek Biały odmówił w XIII w. udziału w krucjacie, argumentując to tym, że w Palestynie nie ma piwa, więc nie da się tam żyć. 

Jakie cechy musi mieć piwo?

Piwo definiowane jest jako napój powstały poprzez fermentację brzeczki alkoholowej dzięki działaniu drożdży. Najbardziej istotne i charakterystyczne dla powstawania piwa są proces fermentacji i wykorzystanie drożdży. Jakie są jego podstawowe składniki? 

  • Woda – stanowi nawet 90% składu piwa. Jej jakość przekłada się na walory trunku, takie jak choćby harmonijny smak. Od parametrów wykorzystanej wody zależy też to, w jakim stopniu będziemy czuli charakterystyczną goryczkę;
  • słód – ziarna zbóż, które kiełkują i zostają suszone lub w inny sposób przygotowane, nadają piwu smak i decydują o jego barwie. Od zastosowanego słodu zależą też ilość cukru i alkoholu;
  • drożdże – wykorzystuje się drożdże górnej i dolnej fermentacji. Dzięki nim trunek jest nasycany alkoholem i one wpływają na rodzaj piwa;
  • chmiel – przyprawia się nim piwo dla nadania mu goryczki i rozmaitych walorów smakowych.

Czy piwo robi się z chmielu?

Popularne przekonanie, że piwo warzy się z chmielu, w rzeczywistości nie jest prawdziwe. To jedynie dodatek, który ma jednak ogromne znaczenie dla smaku i aromatu otrzymanego trunku. 

Ile procent alkoholu może mieć piwo?

Przeciętnie jest to ok. 5% zawartości alkoholu. Poniżej 0,5% mają piwa bezalkoholowe. Jaka jest górna granica? Szkockie piwo Snake Venom ma 67,5%.

Rodzaje piw ze względu na typ fermentacji

Piwa dolnej fermentacji

Fermentują długo, w temperaturze od 8 do 12 stopni Celsjusza. Zaliczamy do nich m.in.:

  • lager klasyczny,
  • koźlak,
  • pilzner,
  • piwo marcowe.

Piwa górnej fermentacji

Fermentują w temperaturze, która jest wyraźnie wyższa. Wynosi od 16 do 30 stopni Celsjusza. Do tego rodzaju piw można zaliczyć:

  • piwo pszeniczne,
  • ale,
  • porter,
  • stout.

Piwa fermentacji spontanicznej

Fermentacja przebiega dzięki dzikim drożdżom i bakteriom. Przykładem takiego trunku będzie np. lambic. 

Najdroższe piwa świata 

Ile powinno kosztować piwo? Każdy jest w stanie wydać na ten trunek inną sumę, ale istnieją osoby, które są w stanie bardzo go docenić. Nail Brewing’s Antarctic Nail Ale to piwo, które zostało uwarzone na wodzie pochodzącej z Antarktydy. Stworzyli je członkowie organizacji walczącej o ratowanie wielorybów – dochód ze sprzedaży 30 butelek tego niespotykanego trunku przeznaczono na ten właśnie cel. Ile trzeba było zapłacić za butelkę 0,5 l? Ceny wahały się od 800 do 1815 dolarów.

Zdjęcie główne: Sonja Maric/pexels.com

Kontynuuj czytanie

Zdrowie

Środki zmniejszające ryzyko zakażenia COVID-19

Koronawirus po raz kolejny nabiera mocy, liczba zachorowań rośnie i idzie w tysiące dziennie. To sygnał, że czas na nowo przykładać większą wagę do tego, jak zabezpieczamy się przed chorobą. Zobacz, jakie środki mają wpływ na zmniejszenie ryzyka zachorowania na COVID-19.

Aleksandra Nowak

Opublikowany

w dniu

Czwarta fala koronawirusa nabiera prędkości i z coraz większą mocą uderza w nasze zdrowie oraz służby medyczne. Z każdą mutacją wirus SASR-COV-2 staje się coraz bardziej niebezpieczny i zaraźliwy, dlatego pomimo przyzwyczajenia do sytuacji pandemicznej i sporego już znieczulenia na wiele jej aspektów, nieustannie należy uważać na swoje zdrowie i chronić się przed zarażeniem. W jaki sposób to robić? Oto środki, które zmniejszają prawdopodobieństwo zachorowania na COVID-19. 

Na całym świecie wciąż mówi się głośno o zasadzie DDM – dezynfekcja, dystans, maseczka. Jest to rzeczywiście jeden z najskuteczniejszych sposobów na to, by uchronić się przed koronawirusem. Połączenie tych trzech elementów jest największą częścią profilaktyki przeciwko chorobie COVID-19. Warto stosować się do wytycznych WHO, które opracowywane są przez najlepiej wykwalifikowanych światowych ekspertów, by chronić nasze zdrowie. 

Mycie oraz dezynfekcja rąk i powierzchni

Potwierdzoną skuteczność w unieszkodliwianiu koronawirusa mają mydło oraz minimum siedemdziesięcioprocentowy roztwór etanolu. Częste i regularne mycie rąk po kontakcie z innymi osobami lub brudnymi powierzchniami, na przykład w sklepie czy pojazdach komunikacji miejskiej, to absolutna podstawa dbania o swoje bezpieczeństwo. Dezynfekcja w przypadku higieny dłoni nie może całkowicie zastępować mycia przy pomocy ciepłej wody i mydła, jednak jest jej dobrym substytutem w momencie, kiedy nie ma możliwości pełnoprawnego umycia rąk. Z wiadomych względów telefonu, laptopa czy włącznika światła nie da się umyć wodą i mydłem, a co najmniej byłoby to nierozsądne. Stosowanie środków do dezynfekcji na bazie alkoholu do unieszkodliwiania koronawirusa na powierzchniach, z którymi mamy kontakt na co dzień, jest skutecznym sposobem ochrony przed chorobą. Jednak dla osób, które nie znoszą zapachu alkoholu lub mają bardzo wrażliwą skórę, nie jest to komfortowy sposób na dezynfekcję. Nie zawierający alkoholu środek do dezynfekcji na bazie jonów srebra można kupić na stronie https://rcmedical.pl/

Maseczki i odzież ochronna

Ważnym elementem ochrony przed COVID-19 jest noszenie maseczki ochronnej. Warto zaznaczyć, że musi to być prawidłowe noszenie maseczki – czyli zakrywanie ust i nosa. Nos również jest drogą przez którą dostają się oraz wydostają wirusy i drobnoustroje. Maseczka noszona wyłącznie na ustach nie chroni osób z naszego otoczenia ani nas samych. Żeby była to skuteczna ochrona przed chorobą, maseczki ochronne, półmaski muszą być założone prawidłowo i ściśle przylegać do twarzy. W przypadku osób mających bezpośredni kontakt z zakażonymi, na swoich ubraniach mogą one przynieść do domu wirusa i zarazić nim siebie lub kogoś z domowników. By zapewnić sobie bezpieczeństwo, niezbędna w takich sytuacjach jest jednorazowa odzież ochronna, którą po przerwaniu kontaktu z chorym można od razu zdjąć i wyrzucić do śmieci. 

Dbanie o swoją odporność

Zdrowy i silny organizm jest bardziej odporny na wszelkiego rodzaju choroby. Zwłaszcza w tych czasach suplementacja diety, dbanie o swoje zdrowie i odporność są niezwykle ważne. Dobra dieta, aktywność fizyczna, przyjmowanie w posiłkach takich produktów jak cebula, czosnek, kiszonki, zakwasy i cytrusy realnie wspomagają układ odpornościowy, przez co łatwiej jest uniknąć choroby lub zwalczyć ją na wczesnych stadiach. 

Zdjęcie główne: Anna Shvets/pexels.com

Kontynuuj czytanie

Zdrowie

Jak przyrządzić szybki koktajl proteinowy? Najlepsze pomysły

Przepyszne propozycje na szybkie koktajle proteinowe, czyli jak łatwo uzupełnić białko w diecie. Sprawdź proste sposoby na białkowy napój w 5 minut.

Karolina Baworowska

Opublikowany

w dniu

Białko stanowi najważniejszy materiał budulcowy naszego organizmu. Szczególnie istotne jest ono w diecie osób intensywnie trenujących.

Czasami jednak dostarczenie odpowiedniej ilości protein w zwykłych posiłkach bywa trudne. Wtedy warto sięgnąć po koktajl proteinowy, w którym łatwo połączysz wysokobiałkowe składniki w jeden smaczny i pożywny napój.

Jak komponować koktajle proteinowe?

Podstawą koktajlu powinien być składnik białkowy – możesz użyć najprostszej opcji, czyli odżywki proteinowej, lub zastąpić ją dowolnym pożywnym produktem mlecznym. Wypróbuj na przykład chudy twaróg, jogurt grecki, serek wiejski, a nawet mleko. Nie bój się też łączyć kilku mlecznych produktów, a na koniec dodaj białko w proszku. 

Stworzysz w ten sposób białkową bazę, do której możesz dorzucać różne składniki w zależności od upodobań. Bardziej treściwy koktajl proteinowy może na przykład zawierać orzechy, masło orzechowe, banana lub płatki owsiane. Jeśli jednak wolisz lżejsze połączenia, użyj świeżych lub mrożonych owoców, jarmużu lub szpinaku. Podajemy kilka propozycji i gotowych przepisów do wypróbowania. 

Jagodowa chmurka

Ten koktajl łączy ze sobą białkowe produkty i świeże jagody, które są nieodłącznym smakiem lata. Koktajl jest przepyszny i orzeźwiający.

  • 100 g chudego twarogu,
  • 1 szklanka mleka,
  • 0,5-1 szklanka jagód,
  • nasiona chia,
  • 1 łyżka miodu do smaku.

Składniki zmiksuj. Koktajl pij mocno schłodzony.

Truskawkowa przyjemność

Nieco bardziej deserowa propozycja, jednak wciąż bardzo wakacyjna.

  • 1 miarka odżywki proteinowej w proszku,
  • 1-1,5 garści truskawek,
  • 2 łyżki płatków owsianych,
  • 1 szklanka mleka,
  • 2 łyżki jogurtu naturalnego,
  • miód.

Zmiksuj wszystko blenderem. Jeśli koktajl okaże się za gęsty, możesz dodać trochę wody.

Czekoladowa pokusa

Pomysł idealny dla miłośników słodkości.

  • 1 miarka odżywki proteinowej w proszku,
  • 1 łyżka kakao,
  • 1 banan,
  • 1-1,5 szklanki mleka,
  • 50 g czekolady deserowej lub gorzkiej,
  • miód do smaku.

Zmiksuj wszystkie składniki oprócz czekolady. Zetrzyj ją na tarce i posyp wiórkami gotowy koktajl.

Zielony przysmak

Lekki zielony koktajl szpinakowy.

  • 1 miarka odżywki proteinowej w proszku,
  • 1 szklanka mleka,
  • garść szpinaku,
  • 0,5 mango,
  • 1 mała brzoskwinia,
  • 1 łyżka jagód goji,
  • miód.

Całość zblenduj na gładką masę.

Szybkie porady

Zachęcamy do sprawdzenia naszych przepisów, jednak pamiętaj, że proporcje składników możesz dowolnie zmieniać i modyfikować. Śmiało twórz połączenia najbardziej pasujące do Twojego gustu. Miód możesz zastąpić innym słodzikiem, na przykład ksylitolem. Nie bój się eksperymentować, chodzi przecież o to, by było smacznie i ciekawie.

Koktajl białkowy z założenia powinien być szybki i nie wymagający dużego nakładu pracy. Dlatego nie musisz dokładnie ważyć wszystkich składników, a proporcje podawaliśmy w przybliżeniu. Ciągłe drobiazgowe przejmowanie się kalorycznością nie jest dobrą drogą, nawet jeśli starasz się zrzucić kilka kilogramów. Staraj się odżywiać zdrowo nieprzetworzoną żywnością, a zaoszczędzony czas poświęć na to, co lubisz robić najbardziej.

Zdjęcie główne: RODNAE Productions/pexels.com

Kontynuuj czytanie

Popularne